* (LTLT): حرارت دادن مواد غذايي تا 62.8 سانتي گراد به مدت نيم ساعت.

* (HTST): حرارت دادن مواد غذايي تا 72.8 سانتي گراد به مدت 15 ثانيه.

* (UHT)=(ULTRA-PASTEURIZED): حرارت دادن مواد غذايي تا 140-150 در جه سانتي گراد به مدت 1 تا 2 ثانيه. در اين روش بيشتر ميكروارگانيسمهاي بيماريزا نابود ميگردند و در صورتي كه مواد غذايي پس از پاستوريزه شدن با اين شيوه بسته بندي مناسبي داشته باشند ميتوان آنها را به مدت 3 ماه بيرون از يخچال نگهداري كرد. (البته تا وقتي كه بسته بندي آنها باز نشده باشد)

2- استرليزه سازي و يا سترون سازي(STERLIZATION): در اين روش تا حدودي تمام پاتوژنها (عوامل بيماريزا)  موجود در مواد غذايي كشته ميشوند. در اين روش مواد غذايي در دماي 110درجه سانتي گراد به مدت 20 تا 30 دقيقه حرارت داده ميشوند. مواد غذايي استرليزه شده را ميتوان تا 4 ماه بيرون از يخچال نگهداري كرد (البته تا زماني كه بسته بندي آنها باز نشده باشد)

3- هموژنيزاسيون و يا همگن سازي(HOMOGENIZATION): به يكنواخت كردن بافت و تركيبات مواد غذايي اطلاق ميگردد. براي مثال هنگامي كه شير تازه را درون يخچال قرار دهيد پس از چند ساعت چربي شير  جدا گشته و به سطح شير مي آيد و خامه تشكيل ميگردد. براي جلوگيري از اين فرايند شير داغ را با فشار زياد از منافذ بسيار ريزي عبور ميدهند تا گويچه هاي چربي به اجزاي ريزي شكسته شوند و بطور يكنواخت در شير معلق باقي بمانند.

4- نگهداري در يخچال(REFRIGERATION): دماي پايين رشد و تكثير ميكروبها و ساير ميكروارگانيسمها را به تعويق مي اندازد.

5- فريز كردن و يا منجمد كردن(FREEZING): در دماي خيلي پايين تكثير ميكرو ارگانيسمها بطور كامل متوقف ميگردد.

6- خشك كردن(DRYING): با كاهش فعاليت آب، تكثير ميكروبها را متوقف و يا به تاخير مي اندازد. با اين روش اغلب ميوه ها را نگهداري ميكنند (DRIED FOOD). ميوه هاي خشك مدت زمان بيشتري بيرون از يخچال  و فريزر سالم ميمانند و تاريخ مصرف بالاتري دارند. ميوه هاي خشك از آنجايي كه بيشتر آب خود را از دست داده اند طعم قوي تري نسبت به ميوه هاي تازه داشته اما بيشتر ويتامين C خود را ازدست داده اند. برخي ميوه هاي خشك داراي SULUR DIOXIDE ميباشند كه موجب تحريك بيماري آسم ميگردند.

7- بسته بندي وكيوم(VACUUM PACKING):محيط خلاء و فاقد اكسيژن باكتريهاي هوازي را غير فعال ميسازد.

8- كنسرو كردن(CANNING):به پختن ميوه، سبزيجات و مواد غذايي ديگر و قرار دادن آنها درون قوطي و يا ظروف شيشه اي كاملا در بسته و جوشاندن ظروف بمنظور انهدام و يا كاهش تعداد باكتريها اطلاق ميگردد. كنسرو كردن طعم و كيفيت مواد غذايي را تغيير ميدهد.

9- ترشي و شور انداختن(PICKLING): عمل آوري غذا با قرار دادن و يا پختن در آب نمك و سركه (و يا در موارد نادر دراتانول، روغنهاي نباتي و يا سديم هيدروكسايد )بمنظور انهدام و يا كاهش ميكروارگانيسمهاي بيماريزا  اطلاق ميگردد.

10- خشك كردن انجمادي(FREEZE-DRYING): ابتدا مواد غذايي منجمد گشته و سپس آب آنها با تصعيد برداشته ميشود. مواد غذايي منجمد شده را در محيط خلاء و كم فشار قرار ميدهند تا آب منجمد مواد غذايي بطور مستقيم از فاز جامد به گاز تبديل گردد. در اين روش مواد غذايي خشك شده كمتر چروك خورده و افت حجمي پيدا ميكنند و همچنين طعم و بوي آنها نيز بدون تغيير باقي مي ماند. در اين روش گلها را نيز خشك ميكنند. مواد غذايي خشك شده با اين روش را ميتوان در محيط اتاق و بيرون از يخچال نگهداري كرد.

11- نمك سود كردن(SALTING): ميكروارگانيزمها در يك محيط پر نمك قادر به ادامه حيات نميباشند. روشي براي نگهداري مواد غذايي.

12- كارامليزه كردن(CARAMELIZATION): به حرارت دادن مواد غذايي حاوي شكر زياد اطلاق ميگردد. حرارت دادن شكر در دماي 120 درجه سانتي گراد موجب اكسيداسيون شكر شده و توليد ماده قهوه اي رنگي بنام كارامل ميكند.

13- گاز دار كردن(CARBONATIOIN): به انحلال دي اكسيد كربن با فشار زياد در آب و يا مايعات ديگر اطلاق ميگردد. اين انحلال توليد محلول رقيق اسيد كربنيك را ميكند. برخلاف تصور عام طعم گاز دار بودن و يا همان احساس سوزش ملايم هنگام نوشيدن نوشابه هاي گاز دار بخاطر تشكيل حباب نيست بلكه همين اسيد كربنيك رقيق است كه چنين احساسي را پديد مي آورد. حذف اكسيژن در نوشابه هاي گاز دار  تكثير باكتريها را متوقف ميسازد.

14- دود دادن(SMOKING): دود آلود كردن سطح مواد غذايي بمنظور طعم دادن، پختن و يا نگهداري آنها. در اين روش مواد غذايي را در معرض دود حاصل از سوختن چوب قرار ميدهند. دود يك آنتي باكتريال و آنتي اكسيدان محسوب ميگردد اما از آنحايي كه در اين روش تنها سطح خارجي مواد غذايي با دود پوشيده ميگردد و دود به عمق مواد غذايي نفوذ نميكند نميتواند روشي مناسبي براي نگهداري مواد غذايي باشد.

15- پرتو دهي(IRRADIATION):اين روش به پاستوريزه كردن سرد و يا الكترونيكي نيز معروف است.(COLD/ELECTRONIC PASTEURIZIATION) در اين روش مواد غذايي را در معرض پرتوهاي يونيزه كننده اي مانند اشعه ايكس، اشعه گاما و پرتو الكترون قرار ميدهند تا ميكروارگانيزمهاي مواد غذايي كشته شود. اين روش كيفيت مواد غذايي را كاهش نميدهد. از اين روش براي نگهداري گوشت، ادويه جات و برخي ميوه ها استفاده ميشود.

16-CURING: در اين روش با فرايند اسمز رطوبت گوشت گرفته ميشود. در اين روش از نمك، شكر، نيتراتها و نيتريتها استفاده ميگردد.

17- تخمير كردن(FERMENTATION): با اين روش مواد غذايي توسط ميكروارگانيزمها فرآوري ميشوند. تاثير ميكروارگانيسمها بروي كربوهيدراتهاي محصول و توليد الكل و يا اسيد كه تكثير ميكروبها را به حداقل ميرساند. تخمير اتانول (تجزيه شكر به اتانول و دي اكسيد كربن) در تهيه نان و مشروبات الكلي و تخمير لاكتيك اسيد (تجزيه شكر به اسيد لاكتيك) در عضلات و تهيه ماست كاربرد دارند.

18- كافئين زدايي(DECAFFEINATION):به حذف كافئين از نوشيدنيهاي حاوي كافئين مانند چاي و قهوه اطلاق ميگردد.

19- شيرين كننده ها(SWEETENERS): هر نوع شيرين كننده به غير از شكر كه بمنظور كاهش كالري غذاها و كنترل چاقي، كنترل ديابت و جلوگيري از پوسيدگي دندانها به مواد غذايي افزوده ميشوند. مانند: سوربيتول، ماليتول، ساخارين، آسپارتام، گليسرول، مانيتول، گزيليتول و استويا.

20- نگهدارنده ها(PRESERVATIVE): مواد شيميايي طبيعي و يا مصنوعي كه بمنظور به تعويق انداختن فساد مواد غذايي استفاده ميگردند. مانند: نيترات سديم، نيتريت سديم، دي اكسيد سولفور، نمك، شكر و يا سركه.

21- عامل شلات و يا كلات كننده(CHELATING AGENT): اين مواد به يونهاي فلزي سمي مانند آرسنيك، سرب و جيوه چسبيده و آنها را به تركيبات كمتر سمي و قابل دفع تبديل ميسازند.عامل كلات ساز با بدام انداختن اتمهاي فلزي از بي رنگ شدن و يا ترشيده شدن مواد  غذايي نيز جلوگيري ميكند.

22- جادب رطوبت(HUMECTANT):موادي هستند كه بمنظور جلوگيري از خشك شدن مواد غذايي مورد استفاده قرار ميگيرند.

23- طعم دهنده ها(FLAVOURES):اين مواد طعم و بوي خاصي به مواد غذايي ميبخشند.

24- تثبيت كننده ها(STABALIZERS): اين مواد قوام و استحكام بافت مواد غذايي را افزايش ميدهند. مانند آگار و پكتين.

25- غليظ كننده ها(THICKENERS): اين افزودنيها با جذب آب موجود در مواد غذايي، ويسكوزيته(گرانروي) مواد غذايي را افزايش ميدهند. مانند: نشاسته، كلاژن، زرده تخم مرغ، آگار، ژلاتين و پكتين.

26- رنگ دهنده غذا(FOOD COLORING): اين مواد بمنظور جبران رنگ از دست رفته طي فرآوري محصولات و يا براي جذاب ساختن مواد عذايي كاربرد دارند. كارامل و زعفران دو رنگ دهنده طبيعي ميباشند.

27- امولسيون كننده ها (EMULSIFIERS): امولسيون به مخلوط دو ماده (مايع) امتزاج ناپذيراطلاق ميگردد مانند مخلوط روغن در آب. مواد امولسيون كننده مخلوط هاي امولسيون را پايدار نگه ميدارند تا دو ماده از يكديگر جدا نشوند.

28- آنتي اكسيدانها(ANTIOXIDANTS): آنتي اكسيدانها بعنوان نگهدارنده (با جلوگيري از تاثير اكسيژن بر غذا) و يا بعنوان مواد مفيد براي سلامتي به فراورده هاي غذايي افزوده ميگردند. آنتي اكسيدانها از اكسيد شدن چربيها و روغنهاي غير اشباع، رنگها و طعم دهنده ها جلوگيري ميكنند. مانند ويتامين C.

29- حجم دهنده ها(BULKING AGENTS): اين مواد حجم مواد غذايي را افزايش ميدهند. مانند نشاسته.

30- عامل ضد كلوخه ساز(ANTICAKING AGEN):اين مواد از بهم فشرده شدن و تشكيل كلوخه مواد پودري شكل همچون نمك و يا شير خشك جلوگيري ميكنند.

31- مواد كف زدا(ANTIFOAMING AGENT):اين مواد  تشكيل كف و يا گاز در مواد غذايي را كاهش داده و يا حذف ميكنند.

32- عامل كنترل كننده اسيديته(PH CONTROL AGENT=ACIDITY REGULATOR):اين مواد براي تغيير و يا كنترل خصلت اسيدي و يا قليايي مواد غذايي استفاده ميگردند.

33- اسيدها (ACIDS):نوعي افزودني كه بعنوان طعم دهنده،آنتي اكسيدان و يا نگهدارنده از آنها استفاده ميشود. مانند: اسيد ماليك، اسيد تارتاريك، اسيد لاكتيك، اسيد فرماريك، اسيد سيتريك و سركه .

اهمیت صبحانه

تشویق و ترغیب بچه ها به خوردن صبحانه بسیار خوب است. داشتن خواب کافی و باکیفیت در شب و به دنبال آن یک صبحانه خوب و مقوی، به بچه ها کمک می کند فعال باشند و بتوانند در مدرسه روی درسهای خود خوب تمرکز کنند. صبحانه همچنین کمک می کند که بچه ها در طول روز کمتر احساس گرسنگی کنند. شما می توانید الگوی خوبی برای فرزندان خود باشید. اگر شما صبحانه بخورید بچه ها هم از شما یاد میگیرند. یک کاسه سیریال صبحانه به همراه میوه های تازه و شیر می تواند نقطه شروع خوبی برای همه اعضای خانواده باشد.

ناهار در مدرسه

بااینکه خيلي از مدرسه ها رستوران و سلف غذا دارند، اما بدون کمک ممکن است بچه ها انتخاب های چندان خوبی نداشته باشند و غذاهایی را برگزینند که باوجود هزینه بالا، فاقد موادمغذی لازم باشند. بهتر است که بچه ها ناهار را از خانه با خود ببرند. به این روش بچه ها با تغذیه سالم آشنا می شوند و می توانند در آماده کردن غذا هم به شما کمک کنند. چند پیشنهاد برای ناهار بچه ها:

• ساندویچ نان و پنیر، گوشت و مرغ
• بیسکویت و مربا
• سبزیجات و میوه جات بریده شده و آماده
• قمقمه آب خنک یا شیر

ناهار در مدرسه—غذاهایی که باید محدود شود

غذاهای فراورده ای/کارخانه ای، قندی، چرب و نمک دار باید فقط قسمتی از برنامه غذایی فرزند شما را به خود اختصاص دهد. غذاهایی که باید مصرف آن برای ناهار بچه ها در مدرسه محدود شوند عبارتند از:

• گوشت های فراورده ای مثل سوسیس و کالباس
• چیپس، پفک و بیسکویت های شیرین
• انواع ساندیس ها و آبمیوه های مصنوعی
• انواع نوشابه گازدار

تغذیه های زنگ تفریح و فشار همکلاسی ها

فشار همکلاسی ها برای خوردن برخی موادغذایی و تنقلات در این سنین خیلی زیاد است. اجازه بدهید که فرزندانتان هر از چند گاهی از این موادغذایی استفاده کنند، در میهمانی ها، مناسبات خاص و همراه با خانواده. بهتر است میزان پولی که به بچه ها می دهید را محدود کنید. یک بسته چیپس یا پفک هر از چند وقت یکبار آسیبی به کودکتان نخواهد رساند، اما اگر بچه ها عادت به خوردن این مواد کنند با مشکلات زیر مواجه می شوند:

• کمبود یا فقدان موادمغذی لازم برای بدن
• چاق شدن یا اضافه وزن آوردن بچه ها
• متحمل شدن هزینه بسیار گزاف برای خرید این خوراکی ها—تغذیه هایی که در خانه درست شود بسیار کم خرج تر خواهد بود.
• از دست رفتن فرصتها برای آشنا کردن فرزندتان با تغذیه سالم.

صزف غذا با خانواده

برای بچه های مدرسه ای، موقع صرف غذا کنار خانواده میتواند فرصت بسیار خوبی باشد تا درمورد فعالیت ها و اتفاقات مدرسه با آنها صحبت کنند. وعده شام زمان بسیار خوبی برای اینکار است.

بچه ها در این سن، برحسب میزان فعالیتشان، اشتهایشان تغییر می کند. پس باید به آنها اجازه بدهید که مقدار غذایشان را خودشان انتخاب کنند و شما فقط انواع و اقسام غذاهای سالم را برایشان تهیه کنید. بعضی از بچه ها خیلی کم شام می خورند یا اصلاً میلی به خوردن آن نشان نمی دهند، به همین دلیل باید اطمینان حاصل کنید که تغذیه عصرانه آنها به اندازه کای مقوی و مغذی باشد. برخی از انواع عصرانه های سالم عبارتند از: یک ساندویچ با یک لیوان شیر، سیریال و میوه، یک کاسه سوپ و نان تست. در زیر پیشنهاداتی برای زمان صرف غذا به همراه خانواده برایتان مطرح میکنیم:

• به بچه های اجازه بدهید در این مواقع فعالیت های روزانه شان را برایتان شرح دهند.
• از چیزهایی که حواس افراد را پرت میکند مثل تلویزیون، رادیو یا تلفن دوری کنید.
• اجازه بدهید بچه ها خودشان تصمیم بگیرند که چه وقت سیر شده اند و سر خوردن غذا با آنها بحث و جدل نکنید.
• به بچه ها اازه بدهید در خرید خانه و آماده کردن غذا به شما کمک کنند.
• فواید غذایی انواع و اقسام خوراکی ها را برایشان شرح دهید، مثلاً: "شیر باعث می شود که استخوانها محکم و قوی بماند."

نوشیدنی ها—توصیه هایی برای والدین

• باید بچه ها را به خوردن آب تشویق و ترغیب کنید.
• نوشیدنی های شیرین مثل ساندیس و آبمیوه های مصنوعی برای یک رژیم غذایی سالم توصیه نمی شود.
• مصرف سه وعده در روز لبنیات برای تامین کلسیم مورد نیاز بدن ضروری است. بهتر است تا حد ممکن از لبنیات کم چرب استفاده شود.

ورزش و فعالیت بدنی

فعالیت جسمانی یکی از بخش های بسیار مهم برای حفظ سلامت افراد است. تا میتوانید فرزندانتان را ترغیب کنید که هر روز فعالیت جسمی داشته باشند. خیلی از والدین نگران وزن فرزندانشان هم هستند، برای این منظور توصیه های زیر می تواند مفید باشد:

• مدت زمان تماشای تلویزیون فرزندانتان و همچنین کل اعضای خانواده را محدود کنید.
• سعی کنید به همراه فرزندانتان فعالیت های فیزیکی و جسمی داشته باشید.
• برای تماشای بازی و ورزش بچه ها حتماً بروید.
• بچه ها را نه فقط به ورزش بلکه به انواع فعالیت های روزانه تشویق کنید.
• سعی کنید تا حد ممکن کمتر از ماشین شخصی استفاده کنید.

نکات مفید برای کودکان مدرسه ای

• بچه ها هر روز نیاز به انواع مختلف موادغذایی دارند.
• تنقلات بخش مهمی از رژیم غذایی بچه های فعال را تشکیل می دهد.
• سعی کنید از تنقلات سالم و مقوی برای بچه ها استفاده کنید.
• موقع صرف غذا با اعضای خانواده صحبت کنید و به بچه ها اجازه بدهید اتفاقات آن روز خود را برایتان شرح دهند.
• اجازه بدهید بچه ها خودشان تصمیم بگیرند که چه وقت سیر شده اند.
• ناهار بچه ها را در خانه آماده کنید.
• اجازه بدهید بچه ها در خرید و آماده کردن غذا با شما همکاری کنند.
• همه اعضای خانواده را به انجام فعالیت فیزیکی تشویق کنید.
• بچه ها را به خوردن آب تشویق و ترغیب کنید.

از  کجا کمک بگیرید:

• پزشک خانوادگی
• متخصص تغذیه
• مسئول بهداشت مدرسه

یادآوری:

• تنقلات بخش مهمی از رژیم غذایی بچه های فعال را تشکیل می دهد، از اینرو خوراکی ها مقوی و مغذی برایشان فراهم کنید.
• اجازه بدهید بچه ها در خرید و آماده کردن غذا با شما همکاری کنند.

تشویق و ترغیب بچه ها به خوردن صبحانه بسیار خوب است. داشتن خواب کافی و باکیفیت در شب و به دنبال آن یک صبحانه خوب و مقوی، به بچه ها کمک می کند فعال باشند و بتوانند در مدرسه روی درسهای خود خوب تمرکز کنند. 

نمك خوراكي (edible salt) يك ماده معدني و بـلـورين است كه عمدتاً از
سـديم كلرايد (sodium chloride) تشـــكيل يافته است. از جمله مصارف
نـمك خوراكـي مي تـوان بـه طـعم دهـي بـه مـواد غـذايـي، به عنوان يك
نـگهدارنده مـواد غـذايـي (جلـوگيري از فسـاد مـــواد غذايي) و ترد كننده
گوشت اشاره كرد.

تقسيم بندي نمك ها:

1-سنـگ نمك (rock salt): سـنگ نـمـك يـا هاليت (halite) يــك نمك
تصفيه نشده، با رنـگ خاكستري و ممـلو از نـاخالـصي است. از اين نمك براي ذوب كردن يخ و برف در خيابانها و جاده ها استفاده ميشود. سنگ نمك در واقع سديم كلرايد است با فرمول شيميايي (NACL).

2-نمك سفره (table salt): سنگ نمك تصفيه شده و آسياب شده است، كه معمولاً با يد غني سازي شده است.

3-نمك دريا (sea salt): اين نوع نمك با تبخير آب دريا و اقيانوسها حاصل ميشود. تركيابت شيميايي نمك دريا شامل سديم، كلرايد، سولفات، منيزيوم، پتاسيم، كلسيم است. نمك دريا تصفيه نشده و فاقد يد ميباشد.

4-نمك ترش (SOUR SALT): نمك ترش و يا نمك سيتريك كه از ميوه هاي اسيدي نظير ليمو ترش استخراج ميشود.

دسته بندي نمك ها :

1-نمك تصفيه نشده (UNREFINED): مصرف اين نوع نمك به خاطر دارا بودن ناخالصي هاي خطرناك توصيه نميگردد. ناخالصي هاي نمك تصفيه نشده ميتواند شامل: جيوه، آرسنيك، فلور، كادميوم، سولفات كلسيم، منيزيوم، سنگ گچ و ساير فلزات سنگين باشد.

2-نمك تصفيه شده (REFINED): در اين نمك ناخالصي هاي نمك جدا ميشود. اين نمك حداقل از 95 درصد سديم كلرايد تشكيل يافته است.

3- نمك تصفيه شده و يد دار: مصرف اين نوع نمك توصيه ميگردد. مواد تشكيل دهنده اين نوع نمك به قرار زير است:

-95 درصد كلرايد سديم.

- عامل ضد كلوخه شدن (ANTICAKING AGENTS): مواد نمگيري ميباشند كه با جذب رطوبت مانع به هم چسبيدن كريستالهاي نمك ميشوند. نظير كربنات كلسيم، كربنات منيزيوم و سديم سيليكا آلومينات. با اضافه كردن چند دانه برنج نپخته نيز ميتوانيد از به هم چسبيدن كريستالهاي نمك به يكديگر جلوگيري كنيد.

- قند معكوس (INVERT SUGAR): قند معكوس (تركيب مساوي گلوكز و فروكتوز كه از هيدروليز سوكروز تهيه ميشود) از تبخير يد و همچنين زرد شدن رنگ نمك هنگام مواجهه با نور خورشيد جلوگيري ميكند.

- يـد (IODINE): يد به شكل يديد پتاسيم (POTASSIUM IODIDE) و يا يدات پـتـاسـيـم (POTASSIUM IODATE) به نمك افزوده ميگردد.

نكته: يد بمنظور جلوگيري از توليد ناكافي هورمونهاي تيروئيد حائز اهميت است. عدم مـصرف يـد ايجاد هـايـپوتيروئيديسم (كم كاري غذه تيروئيد) ميكند، كه باعث ايجاد گواتر (GOITRE)، كرتينيسم (CRETINISM) (عقب ماندگي توام با كوتولگي) و در بزرگسالان ايجاد ميكزدم (MYXEDEMA) ميكند.

نكته: در برخي از كشورها غير از يد، سديم فلورايد و يا پتاسيم فلورايد و همچنين فوليك اسيد نيز به نمكهاي خوراكي اضافه ميگردد.

فوايد مصرف نمك:

سديم و كلر دو جزء اصلي نمك خوراكي براي بقاي تمام موجودات زنده از جمله انسان ضروري ميباشد. سديم يك الكتروليت است مانند پتاسيم، كلسيم و سديم. مصرف نمك مانند چربي ها براي بدن ضروري ميباشد، اما مصرف بيش از نياز ميتواند براي بدن مضر باشد. كاركردهاي نمك خوراكي(سديم) در بدن:

1- تنظيم توازن اسيد و باز در بدن (PH).
2-تنظيم فشار خون.
3-انتقال پيامهاي عصبي.
4-انقباضات عضلاني.
5-كمك به حمل مواد غذايي به داخل سلولهاي بدن.
6-ترشح اسيد معده.
7-تعادل مايعات بدن.
8-تعادل الكتروليت هاي بدن.

نكته: عدم مصرف كافي نمك ميتواند به انقباضات شديد عضلاني، ريتم ضعيف قلب، مرگ ناگهاني، ايست قلبي و سرگيجه منجر گردد.

مضرات مصرف بيش از اندازه نمك:

1-ابتلا به پر فشاري خون.
2-سكته.
3-فقر كلسيم.
4-پوكي استخوان.
5-ادم.
6-افزايش وزن.
7-زخم معده.
8-تشديد آسم.
9-تشديد سوزش سر دل (ترش كردن)
10-بزرگ شدن اندازه قلب.
11-كم آبي بدن و بروز تشنگي.
12-افزايش خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي-عروقي.

مقادير مجاز نمك و سديم دريافتي:

نمك در برچسب مواد غذايي به صورت سديم درج ميگردد. براي تبديل سديم به معادل نمك كافيست رقم مذكور را در عدد 2.5 ضرب كنيد.

نكته:يك گرم سديم=1000 ميلي گرم سديم=2.5 گرم نمك

ميزان مجاز مصرف سديم 2.3 گرم در روز معادل 5.8 گرم نمك در روز است.

نكته: 6 گرم نمك تقريبا به اندازه يك قاشق چايخوري است. اما از آنجايي كه تقريبا هر نوع غذايي كه ميخوريم حاوي نمك است، از اينرو ديگر نيازي به اضافه كردن نمك به غذا نميباشد.

مقادير مجاز مصرف روزانه سديم  بر اساس سن:

- 1 تا 3 سال: 1 تا 1.5 گرم .

- 4 تا 8 سال: 1.2 تا 1.9 گرم.

- 9 تا 13 سال: 1.5 تا 2.2 گرم.

- 14 تا 50 سال: 1.5  تا 2.3 گرم.

- 51 تا 70 سال: 1.3 تا 2.3 گرم.

- بالاي 70 سال: 1.2 تا 2.3 گرم.

نكته: هنگام خريد مواد غذايي به برچسب آن توجه كنيد. ميزان سديم موجود در آن بايستي تنها 5 درصد نياز روزانه به سديم بدن شما را تامين كند. براي مثال وقتي در برچسب مواد غذايي در هر 100 گرم 1.25 گرم نمك و يا 0.5 يا بيشتر سديم وجود داشته باشد، اين ميزان نمك و سديم بسيار زياد است.

نكته: 75 درصد نمك دريافتي توسط مصرف مواد غذايي فرآوري شده نظير نان، غلات صبحانه و بيسكوئيت ها وارد بدن ميشود.

نمك هاي جايگزين:

اغلب حاوي كلرايد پتاسيم به جاي كلرايد سديم ميباشند. طعم آنها مشابه نمك خـواركـي اسـت امـا  ميتوانند پتاسيم خون را افزايش دهند. افزايش پـتاسيـم خـون بـه (HYPERKALEMIA) (افزايش الكتروليت پتاسيم) مي انجامد كه خطرناك است. افرادي كه مبتلا به نارسايي قلبي، نارسايي كليوي و ديابت ميباشند نبايستي از اين نمكها بدون مشورت پزشك مصرف كنند. همچنين مصرف اينگونه نمكها ميتواند با مصرف برخي داروها نظير داروهاي تنظيم كننده فشار خون تداخل ايجاد كند، كه در اين موارد نيزبايستي تحت نظر پزشك اقدام به مصرف آنها كرد.

راهكارهايي براي كاهش مصرف نمك:

1-سر سفره به غذا نمك اضافه نكنيد (از قرار دادن نمكدان سر سفره خودداري كنيد).

2-مصرف نمك را به حداقل برسانيد. مثلاً وقتي در دستور تهيه غذا يك قاشق چايخوري نمك ذكر شده بود، شما تنها نصف يك قاشق چايخوري نمك به اجزاي غذا اضافه كنيد.

3-بمنظور خوش طعم شدن غذا از ساير ادويه ها و طعم دهنده استفاده كنيد. نظير فلفل، سير، جعفري، كرفس، پياز، آب ليموترش و پودر كاري.

4-غذاهاي شور كمتر مصرف كنيد. پنير، چيپس، ترشي جات، خيارشور، دوغ، سوسيس، كالباس، بيسكوئيت ها، آجيل بو داده، سس سويا، پفك، سس سالاد، سس كچاپ، سيب زميني سرخ كرده، كنسروها، سو پ ها، لبنيات، چيز برگز، پيتزا همگي غذاهاي پر نمك و شور ميباشند.

5-به خاطر داشته باشيد: جوش شيرين، ضد اسيدها، ملين ها، قرصهاي جوشان حاوي سديم فراوان ميباشند.

6- سبزيجات، ميوه ها و فيبر بيشتري مصرف كنيد.

7-از آجيل خام به جاي آجيل بو داده استفاده كنيد.

برخي تصورات غلط نسبت به نمك:

1-غذا بدون نمك بي طعم و بي مزه است. غلط

اين تنها بر ميگردد به سازگاري و عادت جوانه هاي چشايي شما نسبت به ميزان نمك مصرفي. بنابراين با كاهش مصرف نمك، جوانه هاي چشايي نيز خود را با شرايط جديد انطباق داده و شما نيز بتدريج به غذاي كم نمك عادت خواهيد كرد.

2-غذاهاي پر نمك را ميتوان از شور بود نشان تشخيص داد. غلط

برخي غذاها به رغم محتواي زياد سديم (نمك)، شور نيستند. چراكه معمولاً حاوي شكر زيادي نيز ميباشند. نظير بيسكوئيت ها و غلات صبحانه. همچنين ممكن است جوانه چشايي در شما به مصرف نمك زياد عادت كرده باشد و شما نتوانيد شوري غذا را تشخيص دهيد.

3-تنها افراد سالخورده بايستي نگران مصرف نمك باشند. غلط

مصرف زياد نمك در هر سني ميتواند باعث افزايش فشار خون و افزايش شانس ابتلا به بيماريهاي قلبي و عروقي گردد.

4-براي كنترل مصرف نمك، اضافه نكردن نمك به غذا كافيست. غلط

همانطور كه قبلا متذكر شديم، 75 درصد نمك دريافتي توسط غذاهاي فرآوري شده نظير نان، سوسيس، پيتزا، چيپس و غيره وارد بدن ميگردد.

زهر زدایی چیست؟   

سموم و زهرها می توانند در خون ما جمع شوند: بنابراین زهرزدایی یعنی خروج این مواد مضر از جریان خونمان. کبد نقش مهمی در این عملیات ایفا می کند چون کبد است که روی این سموم در خون عملیات انجام می دهد. کلیه ها، روده، پوست، غدد لنفاوی و ریه نیز به تصفیه و از بین بردن سموم کمک می کنند، اما اگر کل سیستم خوب و درست عمل نکند، عملیات تصفیه تاثیرگذار نخواهد بود. به همین دلیل کل بدن در عملیات تصفیه و زهرزدایی شریک هستند.

یک برنامه زهرزدایی چطور عمل می کند؟  

میتوانید یک برنامه دقیق و فشرده سه تا هفت روزه را انتخاب کنید (یا حتی طولانی تر، اما این نوع برنامه پیشنهاد نمی شود چون ممکن است سلامتیتان به خطر بیفتد). یا اینکه فقط مکمل های غذایی جدیدی به برنامه غذایی روزانه تان اضافه کنید. اگر بخواهید می توانید هر دو این تکنیک ها را با هم ادقام کنید.

برنامه سه تا هفت روزه زهرزدایی می تواند برای هر انسانی یک بار در سال بسیار مفید باشد. به خصوص اگر دچار خستگی ، ناراحتی های پوستی، آلرژی، حرکت های نا متعارف شکمی، عفونت های کم، سختی در تمرکز یا هر ناراحتی ضعیف دیگری باشید یکبار آن را امتحان کنید.

چه کسانی باید از برنامه های زهرزدایی استفاده کنند؟  

هرچند که برنامه های زهرزدایی برای هر فرد سالمی هم می تواند مفید باشد، اما نباید خیلی از این برنامه ها استفاده کرد. اگر مبتلا به یک بیماری مزمن و ویروسی مثل سرطان یا سل یا هر بیماری جدی دیگری هستید، قبل از شروع چنین برنامه ای باید با پزشک مشورت کنید.

همچنین، اگر دچار سردرد، حالت تهوع و استفراغ شدید نشاندهنده این است که این برنامه خیلی سریع انجام شده است و بدنتان نمی تواند سموم را به این سرعت از بین ببرد. در این حالت، برنامه زهرزدایی را کاملاً قطع کنید تا این علائم از بین برود.

انواع مختلف رژیم های زهرزدایی کدام است؟  

بعضی رژیم های زهرزدایی فقط روی خون و کبد تمرکز می کنند، بعضی دیگـــــر روی کلیه ها، و سایر رژیم ها نیز ممکن است روی روده وشکم، پوست یا ریه کار کند. می توانید برای سلامت کردن کل بدنتان این رژیم ها را با هم ادقام کنید. همه چیز به خودتان بستگی دارد. همانطور که در بالا اشاره شد، می توانید از یک برنامه فشـــرده یک هفته ای استفاده کنید یا اینکه بعضی از این متدهای تصفیه را به برنامه غذایــــی روزانه تان اضافه کنید.  

رژیم آبمیوه: نوشیدن آب سبزیجات، آب میوه های تازه و آب به مدت سه تا هفت روز کاملاً سموم و زهرها را از بدنتان دفع می کند، در حالیکه بدنتان را نیز از انواع ویتامینها، مواد مغذی، مواد معدنی و آنزیم های مورد نیاز غنی می کند. اما این کار را به مدت زیاد انجام ندهید و در طول یک هفته کاری این رژیم را شروع نکنید چون ممکن است برای انجام کارهایتان انرژی لازم را نداشته باشید. هنگام مسافرت بهترین زمان برای انجام این کار است و اگر احساس کردید که خیلی ضعیف شده اید، زمانش رسیده است که رژیم را قطع کنید.   

زهرزدایی گیاهی:  گیاهان بسیاری وجود دارند که بخواهید با آنها رژیم بگیرید. بیشتر این گیاهان به صورت پودر، قرص یا چای وجود دارند. می توانید این مکمل ها را که بیشتر روی شکم و روده تمرکز دارند در فروشکاه های مواد غذایی بیابید.

اگرچه می توانید این مکمل ها را در هر زمانی استفاده کنید، اما بهتر است که همراه آن از یک برنامه غذایی سالم نیز استفاده کنید چون در اینصورت موثرتر خواهد بود. درست نیست که در طی استفاده از این مواد زهرزدا از غذاهای ناسالم استفاده کنید.

در اینجا به چند مکمل غذایی که برای اعضاء مختلف مناسب هستند اشاره می کنیم:

• روده و شکم:  ریشه قاصدک، خار شیری، چغندر قرمز، جعفری، بسفایج، بابونه، گیاه دم اسب، برگ درخت قان، کوهاش، سنبل خطایی، جنتیانا و علف طلایی. 
• كلیه ها:  جعفری، قاصدک، گل مهر طلا، کران بری، فلفل قرمز، تخم اردج، اووا اورسی، مریم گلی و زنجبیل. 
• ريه:  کامفری، بوسیر، نارون امریکاییعلف شیر امریکایی و خطمی.   

حمام ها و سونا های زهرزدایی: راه های متفاوتی وجود دارد که پوستتان را از ناپاکی ها پاک کنید. سونا ها و حمام های بخار به شما کمک می کند که فلزات سنگین را با عرق کردن دفع کنید. استفاده از محصولات مراقبتی طبیعی پوست که سموم پوست را به خود جذب می کنند نیز می تواند تاثیر زیادی روی سلامتیتان بگذارد. پوستتان را در حالت خشک با لیف های مخصوص پاک کنید و این کمک می کند تا سموم و ناپاکی ها  از روزنه های پوست دفع شوند.

حمام های زهرزدایی نیز بسیار خوب می باشد. یکبار در هفته در طی یک برنامه زهرزدایی از این حمام ها نیز استفاده کنید و بعد از اتمام برنامه ماهی یکبار این کار را ادامه دهید. ½ فنجان جوش شیرین یا نمک دریا در آب حمامتان بریزید، و به مدت 15 تا 20 دقیقه در این آب بخوابید و بعد پوستتان را به آرامی با یک صابون طبیعی و لیف بمالید. سیاهی آب به خاطر دفع فلزات سنگین -- مرکوری و سلنیوم -- از پوستتان است.

پاک کردن روده و شکم: سمومی که در کبد رویشان کار شده است برای دفع به سمت روده می روند. بنابراین پاک کردن روده بسیار روی سلامتی موثر است. بهترین راه شروع یک برنامه غذایی پر فیبر که شامل مقدار زیادی میوه تازه و سبزیجات باشد است.

همچنین محرکات گیاهی زیادی برای روده وجود دارد که از نظر قدرت درجات مختلفی دارند. اما آگاه باشید: افراد نسبت به گیاهان مختلف واکنش های مختلفی دارند. بنابراین ابتدا مقدار کمی از آن گیاه را استفاده کرده تا بفهمید نسبت به آن حساسیت دارید یا خیر. و به خاطر داشته باشید که این گیاهان را باید به صورت دوره ای استفاده کنید چون اعتیادزا هستند.

آنزیم ها: آنزیم ها در هر برنامه زهرزدایی بسیار مهم هستند و یکی از مهمترین عوامل برای به دست آوردن سلامت عمومی بدن هستند. اگرچه در مکمل های غذایی یافت می شوند، اما بهترین منبع آنزیم ها میوه ها و سبزیجات نارس است. برای گرفتن بهترین نتیجه، این میوه ها و سبزیجات را بین  وعده های غذایی بخورید تا مستقیماً به سمت خون رفته و درگیر مراحل گوارش غذا نشوند.  آنزیم ها همچنین به پاک کردن روده و قوی تر کردن آن نیز کمک می کند.

براي درك بهتر رابطه غذاي مصرفي با خلق و خو و سطح هوشياري لازم است اندكي با عملكرد مغز آشنايي پيدا كنيد. مغز براي ارتباط برقرار كردن با ساير سلولهاي بدن از مواد شيميايي موسوم به انتقال دهنده هاي عصبي استفاده ميكند. اين انتقال دهنده هاي عصبي از اسيدهاي آمينه و  مواد غذايي مصرفي در مغز توليد ميگردند. مهمترين انتقال دهنده هاي عصبي كه به رژيم غذايي حساس بوده و بر خلق و خوي ما تاثير گذار ميباشند عبارتند از: سروتونين، نوراپينفرين و دوپامين.